ตู้ควบคุม Fire Alarm (FACP) ทำหน้าที่อะไร?
ตู้ควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm Control Panel หรือ FACP) คือศูนย์กลางของระบบ ทำหน้าที่รับสัญญาณจากอุปกรณ์ตรวจจับและปุ่มกดแจ้งเหตุ แสดงตำแหน่งที่เกิดเหตุ สั่งให้อุปกรณ์แจ้งเตือนทำงาน สั่งงานระบบที่เชื่อมต่อ และเฝ้าตรวจความผิดปกติของสายและอุปกรณ์ตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมบันทึกเหตุการณ์ทั้งหมดไว้
ไฟสถานะบนตู้ควบคุมหมายถึงอะไร?
ชื่อเรียกและสีของไฟอาจต่างกันตามยี่ห้อและรุ่น ตารางนี้สรุปสถานะที่พบบ่อยที่สุด
| สถานะ | สีไฟที่พบบ่อย | ความหมาย | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|---|---|
| Normal / AC Power | เขียว | ระบบปกติ มีไฟเลี้ยงจากแหล่งจ่ายหลัก | ไม่ต้องทำอะไร ตรวจดูทุกวัน |
| Alarm / Fire | แดง | ตรวจพบเหตุเพลิงไหม้ หรือมีการกดปุ่มแจ้งเหตุ | ตรวจสอบจุดเกิดเหตุทันที และพร้อมอพยพ |
| Trouble / Fault | เหลืองหรือส้ม | ระบบผิดปกติ เช่น สายขาด ไฟหลักดับ แบตเตอรี่อ่อน อุปกรณ์หาย | ดูรายละเอียดบนจอ แจ้งช่างแก้ไขโดยเร็ว |
| Supervisory | เหลืองหรือส้ม | อุปกรณ์ที่ระบบเฝ้าดูอยู่ผิดสถานะ เช่น วาล์วระบบดับเพลิงถูกปิด | ตรวจอุปกรณ์ที่แจ้ง และคืนสู่สถานะปกติ |
| Silenced | เหลือง | มีการปิดเสียงอุปกรณ์แจ้งเตือน แต่เหตุยังไม่ถูกรีเซ็ต | ตรวจสอบและแก้ไขต้นเหตุก่อนรีเซ็ต |
| Disabled | เหลือง | มีบางโซนหรืออุปกรณ์ถูกปิดการทำงานอยู่ | เปิดใช้งานคืนทันทีเมื่อเสร็จงานซ่อม |
เมื่อตู้แจ้ง Alarm ต้องทำอย่างไร?
- อ่านตำแหน่งที่แสดงบนหน้าจอหรือไฟโซน
- ส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบจุดนั้นทันที และเตรียมอพยพตามแผน
- หากพบเหตุจริง ให้อพยพ โทรแจ้งหน่วยดับเพลิง 199 และใช้ถังดับเพลิงเฉพาะเมื่อปลอดภัย
- หากยืนยันว่าไม่มีเหตุ ให้ปิดเสียงตามขั้นตอน หาสาเหตุ แล้วจึงรีเซ็ตระบบ
- บันทึกเหตุการณ์ทุกครั้ง อ่านสาเหตุที่พบบ่อยได้ที่ Fire Alarm ดังเองบ่อยเกิดจากอะไร
เมื่อตู้แจ้ง Trouble ต้องทำอย่างไร?
สถานะ Trouble หมายความว่า ระบบอาจตรวจจับหรือแจ้งเหตุในบางพื้นที่ไม่ได้ ห้ามปล่อยทิ้งไว้
- อ่านรายละเอียดความผิดปกติบนหน้าจอ เช่น AC Fail, Battery Low, Open Circuit, Ground Fault
- กดรับทราบ (Acknowledge) เพื่อปิดเสียงเตือนภายในตู้
- ตรวจสิ่งที่ทำได้เองอย่างปลอดภัย เช่น เบรกเกอร์ของตู้ควบคุมถูกปิดอยู่หรือไม่
- ติดต่อช่างผู้เชี่ยวชาญเพื่อแก้ไข และบันทึกเหตุการณ์ไว้
Supervisory ต่างจาก Trouble อย่างไร?
Trouble คือความผิดปกติของตัวระบบแจ้งเหตุเอง เช่น สายขาดหรือแบตเตอรี่อ่อน ส่วน Supervisory คือการแจ้งว่าอุปกรณ์ของระบบป้องกันอัคคีภัยที่ระบบเฝ้าดูอยู่ไม่พร้อมใช้งาน เช่น วาล์วควบคุมระบบ Sprinkler ถูกปิด ทั้งสองสถานะไม่ใช่เหตุเพลิงไหม้ แต่ต้องได้รับการแก้ไขโดยเร็ว
ปุ่มควบคุมพื้นฐานบนตู้ควบคุม
- Acknowledge – รับทราบเหตุการณ์ และปิดเสียงเตือนภายในตู้
- Silence – ปิดเสียงอุปกรณ์แจ้งเตือนในอาคาร ใช้เมื่อยืนยันแล้วว่าปลอดภัย ไม่ใช่การแก้ไขปัญหา
- Reset – คืนระบบสู่สถานะปกติ ใช้หลังแก้ไขต้นเหตุแล้วเท่านั้น
- Drill / Evacuate – สั่งให้อุปกรณ์แจ้งเตือนทำงานทั้งอาคาร ใช้ในการซ้อมอพยพ
- Lamp Test – ทดสอบว่าไฟแสดงสถานะทุกดวงยังทำงาน
ควรจำกัดการใช้งานตู้ควบคุมเฉพาะเจ้าหน้าที่ที่ผ่านการอบรม และเก็บกุญแจหรือรหัสผ่านไว้อย่างปลอดภัย
สรุป
การอ่านสถานะตู้ควบคุมได้ถูกต้อง ช่วยให้เจ้าหน้าที่ตอบสนองต่อเหตุได้เร็วและไม่มองข้ามความผิดปกติที่อาจทำให้ระบบใช้งานไม่ได้ ควรตรวจดูตู้ทุกวันและบำรุงรักษาตามรอบ อ่านแนวทางได้ที่ เช็กลิสต์บำรุงรักษาระบบ Fire Alarm หรือติดต่อ Safety Fire เพื่อให้ทีมงานช่วยตรวจเช็คและอบรมการใช้งานตู้ควบคุม
